โครงการ”ศูนย์ดิจิทัลชุมชน” คว้ารางวัลชนะเลิศระดับโลก “WSIS Prize 2021” ของ ITU

1. ---

   ความเป็นมา

๑.๑ สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (International Telecommunication Union :ITU) และองค์การสหประชาชาติ (United Nations :UN) ได้ประกาศผ่านเว็บไซต์ ITU กำหนดจะจัดการประกวดโครงการด้าน ICT เพื่อชิงรางวัล โครงการ World Summit on the Information Society Prizes 2021 โดยโครงการที่จะส่งเข้าประกวดจะต้องเป็นโครงการที่ส่งเสริมการดำเนินการตามผลการประชุมสุดยอดระดับโลกว่าด้วยสังคมสารสนเทศ (World Summit on the Information Society: WSIS) และสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ปี ค.ศ. ๒๐๓๐ ซึ่งหน่วยงานภายในประเทศสมาชิกของ ITU ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาสังคมได้ดำเนินการในระยะเวลาที่ผ่านมา
๑.๒ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม โดย สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เห็นว่าเป็นโอกาสดีที่ประเทศไทยจะได้เผยแพร่การดำเนินโครงการลดความเหลื่อมล้ำตามนโยบายรัฐบาลในเวทีระหว่างประเทศ จึงได้ส่งโครงการศูนย์ดิจิทัลชุมชนเข้าประกวดเพื่อชิงรางวัล WSIS Project Prizes 2021 และได้รับการคัดเลือกให้อยู่ในด้านสังคมและจริยธรรมของเทคโนโลยีสารสนเทศ (WSIS Action line C10 Ethical Dimensions of the Information Society)

1. สาระสำคัญ

•  ITU แบ่งการประกวดโครงการเพื่อชิงรางวัล WSIS Project Prizes 2021 ออกเป็น ๑๘ หัวข้อ ซึ่งสอดคล้องกับ WSIS Action Lines ที่กำหนดไว้ใน Geneva Plan of Action ซึ่งเป็นผลการประชุม WSIS 2003 ดังนี้
  1. The role of governments and all stakeholders in the promotion of ICTs for development
  2. Information and communication infrastructure
  3. Access to information and knowledge
  4. Capacity building
  5. Building confidence and security in the use of ICTs
  6. Enabling environment
  7. ICT applications: e-government
  8. ICT applications: e-business
  9. ICT applications: e-learning
  10. ICT applications: e-health
  11. ICT applications: e-employment
  12. ICT applications: e-environment
  13. ICT applications: e-agriculture
  14. ICT applications: e-science
  15. Cultural diversity and identity, linguistic diversity and local content
  16. Media
  17. Ethical dimensions of the information Society
  18. International and regional cooperation    
•  โครงการศูนย์ดิจิทัลชุมชน (Digital Community Center Project) รับรางวัลชนะเลิศด้านสังคมและจริยธรรมของเทคโนโลยีสารสนเทศ (Ethical Dimensions of the Information Society) จากการแข่งขันกับโครงการที่ส่งเข้าประกวด ๑,๒๗๐ โครงการจากทั่วโลก ในงาน “WSIS Project Prizes 2021” ของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) ในการประชุม “World Summit on the Information Society Forum” หรือ “WSIS Forum 2021” ณ นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส เมื่อวันที่ ๑๘ พฤษภาคม ๒๕๖๔
•  ศูนย์ดิจิทัลชุมชน ในความรับผิดชอบของสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ มีบทบาทของการเป็นจุดให้บริการประชาชน เป็นตัวแทนของรัฐในระดับชุมชน (ระดับตำบลหรือหมู่บ้าน) ทำหน้าที่ถ่ายทอดนโยบายรัฐสู่การปฏิบัติ สื่อสารระหว่างรัฐกับประชาชน แนะนำและส่งเสริมการใช้งานอุปกรณ์ดิจิทัล สนับสนุนผู้ประกอบการชุมชนให้สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการซื้อขายสินค้าและบริการ ประชาสัมพันธ์ชุมชน รวบรวมข้อมูล ความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นและส่งเสริมให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างชุมชน ฯลฯ ดังนั้น กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ผลักดันให้ศูนย์ดิจิทัลชุมชนเป็นศูนย์กลางของชุมชนด้วยการทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน เช่น การจัดการเรียนรู้ การรวมตัวของกลุ่มอาชีพ ประชุม รับชมสิ่งที่รัฐต้องการสื่อถึงประชาชน หรือสื่ออื่นๆ เพื่อส่งเสริมการอยู่ร่วมกัน จึงได้มีการจัดทำวิธีการดำเนินการเพื่อสร้างความยั่งยืนของศูนย์ดิจิทัลชุมชนแบ่งออกเป็น ๖ เรื่องสำคัญ เพื่อจะสร้างศูนย์ให้เป็นไปตามเป้าหมาย SGDs และการกระจายศูนย์ไปสู่ชุมชนที่แข็งแรง โดยมุ่งหวังว่า การพัฒนาศูนย์ดิจิทัลชุมชน และเพิ่มบทบาทของศูนย์ให้ครอบคลุมทั้งการลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล และการสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล โดยมีกลุ่มเป้าหมายที่สำคัญ คือ ประชาชนทั่วไป ผู้สูงอายุ คนพิการ เด็กและเยาวชน สตรี และผู้ด้อยโอกาสหรือผู้อาศัยในพื้นที่ห่างไกล สามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากบริการต่าง ๆ ของภาครัฐผ่านเทคโนโลยีดิจิทัลฯ ในการดำเนินงานของศูนย์ดิจิทัลชุมชนเพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ จึงควรให้ความสำคัญกับกลุ่มเป้าหมายเดียวกัน นั่นคือ ประชาชนทุกกลุ่ม โดยเน้นให้ความสำคัญกับกลุ่มผู้ที่อยู่ในชุมชนห่างไกล ผู้สูงอายุ ผู้ด้อยโอกาส คนพิการ รวมทั้งกลุ่มเกษตรกรซึ่งเป็นประชาชนในชนบทกลุ่มใหญ่ของประเทศก่อนกลุ่มอื่น ๆ เพื่อการให้บริการกับประชาชนได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม